Vì sao Iran khó bán dầu dù lệnh trừng phạt được dỡ bỏ?

Investing.com - Việc Mỹ nới lỏng các lệnh trừng phạt có thể mở đường để Iran nối lại hoạt động xuất khẩu dầu, nhưng điều đó không đồng nghĩa Tehran sẽ nhanh chóng giải phóng được lượng dầu tồn kho. Theo các chuyên gia, nhu cầu suy yếu từ Trung Quốc cùng nguồn cung toàn cầu gia tăng đang khiến triển vọng tiêu thụ dầu của Iran trở nên kém thuận lợi.

Phát biểu trên CNBC, ông Fereidun Fesharaki, Chủ tịch danh dự của FGE NexantECA, cho rằng Trung Quốc - khách hàng lớn nhất của dầu thô Iran trong nhiều năm qua - hiện không còn mặn mà với việc gia tăng nhập khẩu. Theo ông, Bắc Kinh thậm chí cũng không có nhiều hứng thú mua thêm dầu từ bất kỳ nhà cung cấp nào trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ suy yếu.

Xu hướng này đã phản ánh rõ trong số liệu nhập khẩu dầu của Trung Quốc. Kể từ khi xung đột Iran bùng phát vào cuối tháng 2, lượng dầu thô nhập khẩu của nước này liên tục giảm. Trong tháng 5, nhập khẩu chỉ đạt 7,82 triệu thùng/ngày, giảm 29% so với cùng kỳ năm trước và xuống mức thấp nhất kể từ tháng 2/2018, theo dữ liệu của Wind Information.

Trong khi đó, Bloomberg cho biết lượng dầu Trung Quốc nhập khẩu từ Iran trong tháng 6 giảm hơn một nửa so với tháng trước, xuống còn khoảng 654.000 thùng/ngày.

Các chuyên gia nhận định căng thẳng tại Trung Đông cũng đang thúc đẩy Trung Quốc đẩy nhanh quá trình chuyển dịch sang năng lượng sạch. Báo cáo của Viện Chính sách An ninh và Phát triển (ISDP) có trụ sở tại Stockholm cho rằng cuộc xung đột đã khiến Bắc Kinh quyết tâm hơn trong việc giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và thúc đẩy phát triển hệ thống năng lượng mới.

Theo ISDP, Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường đã nhiều lần nhấn mạnh sự cần thiết phải mở rộng các nguồn năng lượng phi hóa thạch, đồng thời đẩy mạnh đổi mới và cải cách nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng.

Ở chiều ngược lại, nguồn cung dầu trên thị trường quốc tế cũng đang gia tăng. OPEC+ mới đây đã thống nhất nâng hạn ngạch sản lượng thêm 188.000 thùng/ngày từ tháng 8, tiếp tục lộ trình khôi phục phần cắt giảm sản lượng được áp dụng trong những năm trước.

Theo Ngân hàng United Overseas Bank (UOB), kể từ khi xung đột Iran nổ ra, OPEC+ đã bổ sung tổng cộng khoảng 940.000 thùng/ngày vào hạn ngạch khai thác, góp phần làm gia tăng nguồn cung trên thị trường.

Ông Tiago Lacerda, chuyên gia phân tích tại Axi, cho rằng thị trường đang chứng kiến làn sóng nguồn cung mới khi Iran đã xuất khẩu hơn 40 triệu thùng dầu kể từ khi Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân, trong khi xuất khẩu dầu của Nga cũng tăng lên mức kỷ lục.

Dù vậy, rủi ro gián đoạn nguồn cung vẫn chưa hoàn toàn biến mất. Eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu - vẫn là một yếu tố có thể làm thay đổi triển vọng thị trường.

Ông Fesharaki cho biết Iran đã cảnh báo việc cho phép tàu thuyền tự do đi qua eo biển Hormuz chỉ kéo dài trong 60 ngày. Sau thời hạn này, Tehran có thể áp dụng cơ chế thu phí theo từng đối tượng, với mức phí khác nhau tùy thuộc vào quan hệ với từng quốc gia, thậm chí không loại trừ khả năng hạn chế hoạt động vận chuyển đối với một số bên.