Nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu gia tăng vì chiến sự Trung Đông

Investing.com - Chiến sự lan rộng tại Trung Đông đang trực tiếp đe dọa nguồn cung năng lượng toàn cầu khi hàng loạt cơ sở khí đốt và lọc dầu trọng yếu tại Qatar, Israel và Saudi Arabia phải tạm dừng hoạt động. Giá dầu bật tăng mạnh, trong khi thị trường lo ngại nguy cơ gián đoạn kéo dài qua eo biển Hormuz.

Ngày 2/3, tập đoàn năng lượng quốc gia QatarEnergy thông báo tạm ngừng sản xuất các sản phẩm liên quan đến khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Trước đó một ngày, chính phủ Qatar cho biết một cơ sở của hãng đã bị hai máy bay không người lái từ Iran tấn công và hiện đang đánh giá mức độ thiệt hại.

Qatar hiện chiếm khoảng 20% nguồn cung LNG toàn cầu và là nước xuất khẩu LNG lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Mỹ. Quốc gia vùng Vịnh này đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng nhu cầu tại châu Âu và châu Á, trong đó khách hàng châu Á chiếm tới 82% tổng lượng tiêu thụ của QatarEnergy.

Tại khu tự trị người Kurd ở Iraq, các doanh nghiệp như DNO, Gulf Keystone Petroleum, Dana Gas và HKN Energy đã chủ động dừng hoạt động khai thác dù chưa ghi nhận thiệt hại trực tiếp. Tháng trước, khu vực này xuất khẩu khoảng 200.000 thùng dầu mỗi ngày qua đường ống dẫn tới cảng Ceyhan (Thổ Nhĩ Kỳ).

Ở Israel, chính phủ yêu cầu tập đoàn năng lượng Mỹ Chevron tạm thời đóng cửa mỏ khí đốt ngoài khơi Leviathan. Đại diện Chevron khẳng định các cơ sở vẫn an toàn. Công ty Energean cũng đã ngừng hoạt động tàu khai thác phục vụ các mỏ khí quy mô nhỏ hơn.

Tại Iran, nhiều vụ nổ được ghi nhận hôm 28/2 tại đảo Kharg, nơi xử lý khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của nước này, song thiệt hại cụ thể chưa được công bố.

Iran hiện là nhà sản xuất dầu lớn thứ ba trong OPEC, đóng góp khoảng 4,5% nguồn cung toàn cầu với sản lượng khoảng 3,3 triệu thùng dầu thô mỗi ngày, cùng 1,3 triệu thùng khí ngưng tụ và nhiên liệu lỏng khác.

Cùng ngày 2/3, Reuters dẫn nguồn tin cho biết Saudi Arabia đã đóng cửa nhà máy lọc dầu Ras Tanura, cơ sở lớn nhất nước này do Saudi Aramco vận hành, sau khi bị máy bay không người lái tấn công. Nhà máy có công suất 550.000 thùng/ngày và là một trong những cảng xuất khẩu dầu thô quan trọng nhất của Saudi Arabia.

Theo Bộ Quốc phòng Saudi Arabia, hai thiết bị bay không người lái đã bị đánh chặn, mảnh vỡ gây cháy nhỏ nhưng không có thương vong. Dù vậy, việc Ras Tanura tạm ngừng hoạt động làm gia tăng lo ngại về nguy cơ thiếu hụt nguồn cung, đặc biệt khi vận tải qua eo biển Hormuz, tuyến trung chuyển khoảng 20% dầu toàn cầu, gần như đình trệ.

Trong phiên 2/3, giá dầu Brent có thời điểm tăng tới 13%, vượt 82 USD/thùng, mức cao nhất kể từ tháng 1/2025. Xung đột bước sang ngày thứ ba khiến thị trường năng lượng toàn cầu rung lắc mạnh.

Ông Torbjorn Soltvedt, chuyên gia phân tích tại Verisk Maplecroft, nhận định việc Ras Tanura trở thành mục tiêu đánh dấu bước leo thang đáng kể, khi hạ tầng năng lượng vùng Vịnh đang nằm trong tầm ngắm, làm gia tăng nguy cơ gián đoạn nguồn cung trên diện rộng.