IEA: Khủng hoảng năng lượng đe dọa nguồn nhiên liệu bay châu Âu

Investing.com - Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang tại Trung Đông, thị trường năng lượng toàn cầu đang đối mặt với những rủi ro nghiêm trọng, đặc biệt là nguy cơ gián đoạn nguồn cung nhiên liệu hàng không – yếu tố then chốt đối với ngành vận tải và kinh tế châu Âu.

Trao đổi với hãng tin CNBC, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo châu Âu có thể rơi vào tình trạng thiếu hụt nhiên liệu máy bay nếu không nhập khẩu đủ từ thị trường quốc tế để bù đắp phần nguồn cung bị gián đoạn từ Trung Đông. Trước khi xảy ra xung đột giữa Mỹ và Iran, khu vực này từng cung cấp tới 75% lượng xăng hàng không nhập khẩu ròng của châu Âu.

Theo Tổng giám đốc IEA Fatih Birol, nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng chưa từng có. Trong cuộc phỏng vấn với AP, ông nhấn mạnh việc phong tỏa eo biển Hormuz đã làm gián đoạn nghiêm trọng chuỗi cung ứng dầu mỏ toàn cầu, kéo theo tác động dây chuyền đến giá xăng, khí đốt và điện năng, với mức độ ảnh hưởng không đồng đều giữa các khu vực.

Người đứng đầu IEA cũng cảnh báo tình hình có thể xấu đi ngay trong tháng 4, khi mức sụt giảm nguồn cung dầu dự kiến tăng gấp đôi so với tháng trước. Không chỉ dầu thô, nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và các sản phẩm dầu mỏ khác cũng bị thắt chặt, từ đó gây áp lực lạm phát và làm chậm tăng trưởng kinh tế, đặc biệt tại các nền kinh tế mới nổi. Trong kịch bản xấu, nhiều quốc gia có thể buộc phải áp dụng cơ chế phân phối nhiên liệu theo định mức.

Các chuyên gia phân tích cũng đưa ra nhận định bi quan, cho rằng triển vọng của ngành hàng không châu Âu phụ thuộc lớn vào khả năng vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz. Ông Claudio Galimberti, kinh tế trưởng của Rystad Energy, cho biết việc tàu chở dầu không thể lưu thông qua tuyến hàng hải này đang khiến nguồn cung từ Trung Đông suy giảm, buộc châu Âu phải tìm kiếm nguồn thay thế.

Hiện nay, hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz vẫn bị hạn chế đáng kể và chưa có giải pháp rõ ràng để khôi phục hoàn toàn tuyến đường huyết mạch này. Sau khi Mỹ tiến hành phong tỏa các cảng của Iran trong khu vực từ đầu tuần, số lượng tàu dầu đi qua mỗi ngày chỉ ở mức rất thấp, trong bối cảnh Iran tiếp tục đưa ra các cảnh báo tấn công.

Diễn biến này ngay lập tức phản ánh lên thị trường, khi trong phiên giao dịch ngày 16/4, giá dầu Brent giao sau tại London đã tăng gần 5%, tiệm cận mốc 100 USD/thùng.

Ngành hàng không, lĩnh vực đóng góp khoảng 851 tỷ euro vào GDP châu Âu và tạo ra 14 triệu việc làm (theo ACI Europe), đang chịu tác động rõ rệt. Hãng bay giá rẻ EasyJet cho biết xung đột tại Trung Đông cùng chi phí nhiên liệu leo thang đã khiến nhu cầu đặt vé suy yếu, với lượng vé cho cuối năm giảm 2% so với cùng kỳ 2025. Riêng trong tháng 3, hãng phát sinh thêm 25 triệu bảng Anh chi phí nhiên liệu và đã phải triển khai các biện pháp phòng hộ cho ít nhất 70% nhu cầu nhiên liệu mùa hè.

Trong khi đó, tổ chức đại diện các sân bay EU ACI Europe cảnh báo rằng mùa du lịch cao điểm sắp tới có thể bị ảnh hưởng tiêu cực bởi giá nhiên liệu tăng cao, kéo theo những hệ lụy kinh tế đáng kể đối với các quốc gia phụ thuộc nhiều vào du lịch.