Giá dầu khó sớm hạ nhiệt ngay cả khi eo biển Hormuz mở cửa trở lại

Investing.com - Dù Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hòa bình với Iran đang đến gần và eo biển Hormuz sắp được nối lại lưu thông, giới phân tích cho rằng thị trường năng lượng toàn cầu chưa thể nhanh chóng trở lại trạng thái bình thường. Các gián đoạn về vận tải, tồn kho, sản xuất và hạ tầng dầu khí tại Trung Đông có thể khiến giá dầu neo ở mức cao trong nhiều tháng, thậm chí kéo dài sang năm sau. 

Tổng thống Donald Trump cuối tuần qua cho biết tiến trình hòa bình với Iran đang đạt bước tiến lớn và eo biển Hormuz sẽ sớm được mở cửa trở lại. Tuy nhiên, thị trường hiện phản ứng khá dè dặt sau nhiều lần kỳ vọng về thỏa thuận hòa bình trước đó nhanh chóng đổ vỡ. 

Trong suốt ba tháng xung đột, Iran đã sử dụng xuồng cao tốc, thủy lôi và thiết bị bay không người lái để gây gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu toàn cầu. Dù Tehran được cho là đã chấp nhận khôi phục một phần lưu thông, nước này vẫn xem eo biển Hormuz là đòn bẩy quan trọng trong đàm phán với Mỹ và các đồng minh. 

Theo các chuyên gia của Kpler, ngay cả khi eo biển được mở hoàn toàn, quá trình đưa chuỗi cung ứng dầu khí trở lại bình thường cũng sẽ rất phức tạp.

Bước đầu tiên là giải quyết tình trạng ùn ứ của khoảng 166 tàu chở dầu đang mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư, mang theo khoảng 170 triệu thùng dầu. Sau đó, các tàu rỗng mới có thể quay lại khu vực để nhận hàng và khôi phục dòng chảy thương mại. Kpler ước tính phải mất tới ba tháng để năng lực vận tải dầu qua eo biển Hormuz trở lại mức bình thường. 

Song song với đó, các kho dự trữ dầu đã được lấp đầy trong thời gian chiến sự do sản lượng khai thác không thể xuất khẩu. Điều này khiến quá trình tái khởi động sản xuất diễn ra chậm hơn khi các công ty dầu khí phải ưu tiên giải phóng lượng tồn kho trước. 

Việc khôi phục hoạt động khai thác dầu tại Trung Đông cũng không thể thực hiện ngay lập tức. Nhiều giếng dầu lớn trong khu vực đã phải tạm ngưng vận hành trong chiến tranh. Theo giới chuyên môn, tái khởi động các mỏ dầu là quá trình kỹ thuật phức tạp, đòi hỏi cân bằng lại áp suất nước và khí trong lòng giếng để tránh hư hại cấu trúc mỏ. 

Ngoài ra, nhiều cơ sở lọc dầu, nhà máy khí đốt và hạ tầng năng lượng trong khu vực đã bị hư hại sau xung đột. Một số doanh nghiệp cảnh báo quá trình sửa chữa có thể kéo dài nhiều năm.

Theo Kpler, khoảng 12 triệu thùng dầu thô mỗi ngày cùng 3 triệu thùng sản phẩm lọc dầu tại Trung Đông - chủ yếu ở Saudi Arabia và Iraq - đã bị gián đoạn trong thời gian chiến sự. 

Dù vậy, thị trường vẫn đặt dấu hỏi lớn về tính bền vững của thỏa thuận hòa bình lần này. Trước đó vào tháng 4, Iran từng đồng ý mở lại eo biển Hormuz nhưng nhanh chóng đổi lập trường sau khi cáo buộc Mỹ và Israel vi phạm cam kết. 

Ngoài rủi ro địa chính trị, các công ty vận tải biển và bảo hiểm vẫn tỏ ra thận trọng. Phí bảo hiểm hàng hải đã tăng vọt trong thời gian qua và nhiều hãng tàu có thể chưa sẵn sàng đưa tàu quay lại tuyến Hormuz nếu nguy cơ an ninh chưa được loại bỏ hoàn toàn.

Diễn biến này khiến giá dầu khó giảm sâu trong ngắn hạn. JPMorgan dự báo giá dầu Brent trung bình cả năm nay có thể quanh mức 97 USD/thùng nếu eo biển Hormuz được mở lại vào đầu tháng 6 như kỳ vọng. 

Các chuyên gia nhận định giá dầu chỉ có thể hạ nhiệt đáng kể nếu hòa bình thực sự được duy trì trong thời gian dài và sản lượng dầu tại Trung Đông được khôi phục ổn định. Tuy nhiên, với những bất ổn hiện tại, thị trường năng lượng toàn cầu được cho là sẽ còn biến động mạnh trong thời gian tới.